• پیش‌خوان
• بایگانی
• ویژه‌نامه
• انتشارات
• 

  سیستم و تلفن » شماره هفده
 امیر قاضی‌پور » ویژه‌نامه » سیستم پولی

روتیتر: از میان جرقه‌های بازار سرمایه
تیتر: پرش از سه‌صفر
تیتربرای سایت عروض : سیستم پولی

پیشکش به آسیا و سایت عروض
«دوست‌داشتن پول، چنان‌که من‌اش دوست می‌دارم، دست کمی از عرفان ندارد، سعادتی مقدس است» (سالوادور دالی)

امیر قاضی‌پور: حذف سه‌صفر از پول ملی از زمان اولین طرح این موضوع به دستور رئیس جمهور برای بررسی با نظرات مختلف مواجه شده است. از این‌رو با توجه به اخبار و وقایع اقتصادی روز از این قضیه نباید گذشت. در این مقاله با دیدگاه مخالف و موافق با این مسئله روبرو می‌شویم.

بازار سرمایه سردرگم است
برخی فعالان بازار سرمایه حذف سه‌صفر از پول ملی را موجب سردرگمی بازار سرمایه و مختل‌شدن حافظه فعالان بازار سهام می‌دانند.
در حال حاضر به جز حدود ۴۰ شرکت بورس که دارای قیمت بیش از یک هزار تومان هستند باقی شرکت‌های بورسی از نرخ سهام کمتر از این رقم برخوردارند که با حذف سه‌صفر از پول ملی محاسبات نرخ‌گذاری اکثریت شرکت‌های بورس با اختلال مواجه خواهد شد که در نهایت به سردرگمی بازار سرمایه خواهد انجامید. در حالی که قیمت اسمی شرکت‌های سهامی عام که در حال حاضر ۱۰۰ تومان است با این اقدام دچار تغییر و تحولات اساسی خواهد شد.
این تغییر و تحول از دید فعالان بازار سرمایه، موجب خواهد شد که حافظه فعالان از روند گذشته قیمت بورس به کل مختل شود.
همچنین با این اقدام دستمزدها و هزینه‌های خدماتی و تولیدی کوچک خواهد شد و اقشار مختلف جامعه مجبور به رند کردن ارقام به سمت بالا خواهند شد که این مسئله به نوبه خود تورم را افزایش می‌دهد.

حذف سه‌صفر تندروی است؟
در حالی که حذف ۶صفر از پول ترکیه با نتایج دیگری همراه بوده است، برخی کارشناسان حذف سه‌صفر را تندروی و زیاده‌روی می‌دانند و اصولا مقایسه بین وضعیت اقتصادی و معیشتی ایران با ترکیه و ایتالیا و دیگر کشورها را اشتباه می‌پندارند. چراکه بلافاصله اظهار می‌کند: "ما با دیگر کشورها فرق داریم که مهم‌ترین آن رانت اقتصادی است. قبل از حذف یک‌صفر و نه سه‌صفر باید رانت‌های اقتصادی کشور حذف و سپس با افزایش پول‌های خرد از افزایش بخشی از تورم جلوگیری کرد".

اقدام دولت کاملا درست است
در ارتباط با اقدام دولت در جهت حذف صفر از پول ملی، موافقانی نیز وجود دارد: "این اقدام دولت در جهت حذف صفر از پول ملی کاملا درست است اما بررسی این‌که چندصفر باید از پول ملی حذف شود وظیفه بانک مرکزی است. صفر مبنایی ندارد و پدیده‌ای اقتصادی نیست که باعث دگرگونی بنیادی و آسیب‌پذیری اقتصاد کشور شود."
در صورت حذف سه‌صفر از پول ملی، ارزش پول ملی کاهش نخواهد یافت و فقط مبادلات و معاملات تغییر خواهد کرد در صورت تحقق این تصمیم، جریان مبادلات، هزینه چاپ و نگهداری اسکناس کاهش و امنیت افزایش خواهد یافت.
این گروه از موافقان این طرح معتقدند: تجربه کشورهایی چون ترکیه و ایتالیا نشان داده که با حذف صفر از پول ملی در بلندمدت تورم کاهش خواهد یافت.

اثر منفی ندارد محاسبات آسان‌ترمی‌شود
از دیدگاه موافقان این اقدام به هیچ عنوان بر بازار سرمایه اثر منفی نخواهد گذاشت و فقط محاسبات را آسان‌تر خواهد کرد.
در پاسخ به این سوال که در صورت اجرای این تصمیم، صورت‌های مالی شرکت‌های بورسی با چه وضعیتی مواجه خواهند شد - موافقان می‌گویند: با این اتفاق برای صورت‌های مالی شرکت‌های بورس که با ارقام میلیون ریال منتشر می‌شوند مشکلی نخواهد بود چراکه حسابداران مالی در حال حاضر با حذف ذهنی صفر در حال اجرای بخشی از حذف سه‌صفر ملی هستند.

گمانه‌زنی از حذف سه‌صفر
واقعیت این است که این رویداد در اصل تاثیری در بازار سرمایه نخواهد داشت و فقط نحوه محاسبات و قیمت‌گذاری‌های سهام شرکت‌های بورسی را تغییر خواهد داد. اما نقطه‌نظرات مخالفان و موافقان این طرح از ساختار ضعیف و شکننده بازار سرمایه از یک طرف و نبود رفتارهای سازمانی و از پیش تعیین شده فعالان بازار خبر می‌دهد. احتمال این‌که حذف سه‌صفر از پول ملی در کوتاه‌مدت اثرات منفی بر بازار سرمایه داشته باشد وجود دارد واقعیت این است که به چند دلیل بزرگ و کوچک هنوز ذهنیت واقع‌بینی از رفتارهای سهامداران وجود ندارد و اکثر سرمایه‌گذاران بازار در مقاطع گذشته نشان داده‌اند بجای بررسی و تحلیل و تحقیق و تعقل از جو روانی و احساسات آنی خود پیروی کرده‌اند که این رویه غلط احتمالن با حذف سه‌صفر نیز تکرار خواهد شد. با این اوصاف در صورت کالبدشکافی درست این موضوع این احتمال وجود دارد که جو روانی و احساسی از بازار سرمایه در نطفه خفه شود و بدون هیچ آسیبی، تغییر مبادلات و محاسبات رخ دهد. فقط باید مراقب سودجویان بود تا بازار سرمایه را گل‌آلود نکنند و سرمایه‌گذاران نهادی و حقوقی نیز با توجه به مالکیت ۸۰ درصدی از ارزش معاملات بازار سهام به گونه‌ای عمل کنند تا آرامش و روند طبیعی بازار با آشفتگی مقطعی و ناشی از این رویداد مواجه نشود.

آذر ۸۷