نقد و معرفي كتاب «زندگي اسرار آميز زنبورها»
( ليلاعباسعليزاده)

زندگي اسرارآميززنبورها
سومونك كيد/ترجمه شقايق قندهاري
نشرعلم/چاپ اول

درباره ي نويسنده

سومونك كيد مولف دو زندگي نامه ي بسيارمشهوراست. داستان هاي كوتاهش درتعدادي ازنشريات معتبرادبي به چاپ رسيده است. رمان زندگي اسرارآميز زنبورها يكي از نامزدهاي دريافت جايزه اورنج 2002بود. اين نويسنده ساكن كارولناي جنوبي است. رمان حاضر اولين رمان وي است.

رمان زندگي اسرارآميز زنبورها با طرح روي جلدي ازلانه هاي شش ضلعي زنبور و تصوير زني سيه چرده و تاج بر سر، كه تعجب برانگيز و دور از ذهن است، و يك معرفي بسياركوتاه ازنويسنده درصفحه ي اول كتاب آغازمي شود.

رمان شامل چهارده فصل است كه ابتداي هرفصل مطلبي درباره ي زنبورها آمده است كه با حوادث آن فصل درارتباط است.

در پايان آن مطلب نيز،نام كتابي كه اين اطلاعات ازآن گرفته شده آمده است و درآخرين صفحه ي كتاب سومونك كيد ازاين كتاب ها تشكركرده است .البته مشخص نيست كه اسم كتاب و نويسنده ها حقيقي هستند يا خير؟ كه اگرجواب منفي باشد ما با داستان خيال انگيزتر و پرنشانه ترروبرو مي شويم. نويسنده با آوردن اين مطالب ابتداي هرفصل ،خواننده را باحال وهواي حوادث آن فصل آشنا مي كند و در واقع به او نشانه مي دهد.

زندگي ليلي، راوي داستان، نيز پر از نشانه است. ورود زنبورها ازميان درز و شكاف ها به اتاق خواب او اولين نشانه است كه خواننده درفصل چهارم كتاب ازعلت وجود آن مطلع مي شود. البته قبل ازآن هم وقتي ليلي در جواب حرف تي ري، پدرش، كه مي گويد: " تاوقتي كه توي خانه ي من زندگي مي كني بايد هركاري كه بهت مي گويم انجام بدهي! "فكرمي كند: "پس در اين صورت يك خانه ي ديگر پيدامي كنيم"

بلافاصله مي نويسد كه"غروب همان روز دو تا زنبور ديگرگرفتم. " واين يعني بازهم نشانه.

حتي حضور زنبورها در كل داستان نيز فقط نشانه هستند، نشانه هايي اززندگي آدم ها وبراي آدم ها.

البته سومونك كيد اصلا سعي ندارد اين نشانه ها پيچيده و رمزآلود باشند، حتي با وجود تذكرش به ارتباط بين متن هاي ابتداي هرفصل ، از زبان ليلي نيزدرصفحه ي 214كتاب تاكيد مي كند كه: "برايم خيلي جالب بود كه زنبورها صاحب يك زندگي اسرارآميز بودند، درست مثل خودم كه الان داشتم به شكل اسرارآميززندگي مي كردم."

شخصيت هاي رمان نيز بيشترجنبه ي سمبليك دارند، به ويژه شخصيت "مي" كه دختري بسيارحساس است و به قول آكوست:" انگاركه ما از درون يك لايه ي محافظتي داريم كه دورقلب مان را گرفته و اجازه نمي دهد درد و غم ما را از پا دربياورد اما مي اين را ندارد. انگارهمه چيزمستقيم رويش اثرمي گذارد."

اما جريان عكس زن تاجدارسياه پوست روي جلد نيزازفصل اول شروع مي شود وازفصل سوم به بعد نيزمعرفي مفصلي ازاين عكس كه بانوي زنجيرها نام دارد وازنظرليلي اوحضرت مريم سياه پوست است، انجام مي شود. بانوي زنجيرها نيزخود يك نشانه و يا سمبل است. البته دراين مورد نيزسومونك كيد نمي خواهد به خواننده ي رمانش سختي بدهد بنابراين دوباره خود از زبان آگوست توضيح مي دهد: " بانوي زنجيرها يك موجود جادويي وچيزي شبيه به يك مادرخوانده ي افسانه اي نيست. درواقع او آن مجسمه ي داخل اتاق نشيمن نيست. او در درون تو جاي گرفته است...، تو بايد مادر درون وجودت را پيدا كني...، توبراي گرفتن نيرو، تسلي و رهايي لازم نيست دستت را روي قلب مريم مقدس بگذاري، تومي تواني براي اين چيزها وهرآنچه در زندگي به آن نياز داري، دستت را همين جا درست روي قلب خودت بگذاري. روي قلب خودت.

به طوركلي رمان زندگي اسرار آميز زنبورها اگر چه ممكن است به مذاق كساني كه اين دست توضيحات و ساده و روشن نويسي ها را نمي پسندند، خوش نيايد ليكن براي مخاطب عام داستاني جالب و خواندني است. زيراحتي در رمان هاي پست مدرن نيزبه نظرمي رسد كه آن چه اصل ومحوراست قصه است و قصه ي اين رمان نيز زيبا و سرگرم كننده است كه البته ترجمي شيوا و روان شقايق قندهاري فرصت لذت بردن ازاين رمان را به خواننده مي دهد.

رمان ماجراي يك دخترچهارده ساله به نام ليلي است كه درچهارسالگي دراثريك اتفاق مادرخود را مي كشد و از آن به بعد مجبوراست درميان نگاه هاي عجيب وغريب اطرافيان و دركنار پدر بد خلقش كه او را تي ري صدا مي زند "چون بابا اصلا مناسب او نيست" و يك دايه ي سياه پوست به نام رزالين كه تي ري او را از توي مزرعه ي هلو پيدا كرده بود زندگي كند.

ليلي ازمادرش تنها چند يادگاري كوچك وخاطراتي گنگ و مبهم دارد ولي مشتاق آن است كه او را بيشتربشناسد و حوادث والبته نشانه ها او را به منزل سه خواهرسياه پوست به نام هاي آگوست، جون و مي مي‌رساند. آگوست زنبورداراست، جون معلم است و براي مرده ها ويولن مي نوازد اما مي او دختري حساس وغمخواراست كه سرانجام نيز ازاين كه مدام مجبوراست بارغم واندوه تمام جهان را به دوش بكشد، خسته مي شود و خودكشي مي كند.

ليلي با زندگي درميان سه خواهر و دوستان سياه پوست آن ها نه تنها مادرش بلكه خودش، تي ري، دنياي اطرافش وعشق را بهترمي شناسد.

در رمان زندگي اسرار آميز زنبورها رگه هايي ازعشق نيزخودنمايي مي كند، عشق جون به نيل، عشق تي ري به مادرليلي وعشق ليلي و زاچ به يكديگر،كه وجود آن ها باعث لطيف ترشدن فضاي داستان مي شود. البته داستان پر از مهرباني ها، دوست داشتن ها، عشق به آدم ها، اشيا، طبيعت و زنبورها اما به قول آگوست: " تومجبوري براي دوست داشتن رزالين همان واژه اي را به كار ببري كه براي دوست داشتن نوشابه با پسته شامي شور به كارمي بري حيف نيست كه ما نمي توانيم براي ابرازعلاقه و احساس مان ازكلمه هاي بيشتري استفاده كنيم؟"

داستان البته بازگو كننده ي جريانات سياسي نيزهست: "امروز دوم جولاي1964 رييس جمهورامريكا مصوبه ي قانون حقوق مدني را دركاخ سفيد امضا كرد."

حتي اتفاقات علمي آن روزگارمثل سفربه ماه نيزآورده شده است. ليكن درمجموع داستان شكل مذهبي دارد و حاكي ازفطري بودن علاقه به نيروي ماورا براي تحصيل آرامش روح و عميق ترشدن ارتباط ميان انسان ها است.

نظر شما پس از بررسی منتشر می‌شود.

نظر باید در مورد مطلب حاضر باشد
از كلمات ركیك و توهین‌آمیز استفاده نشود
نظر نباید جنبه تبلیغاتی داشته باشد

اگر نظر شما حذف گردید و یا منتشر نشد، حتما یكی از موارد بالا را رعایت نكرده‌اید