مسئله این است : آسیه ازدواج می کند یا نه ؟!
مسئله این است : آسیه ازدواج می کند یا نه ؟!
( نوشتاری نه چندان مفید که قرار بود درباره ی آسیب شناسی ِ واسوخت نویسی در ترانه ی معاصر باشد )
یارب تو یکی یار ِ جفاکارش ده !
یک دلبر ِ بدخوی جگر خوارش ده !
تا بشناسد که عاشقان در چه غمند
عشقش ده و شوقش ده و بسیارش ده ! ( مولانا جلال الدین محمد بلخی )
از من خواسته شده تا درباره ی واسوخت نویسی در ترانه ی سالهای اخیر بنویسم ، از همین آغاز بگویم که چیز ِ خاص و موشکافانه و اساسا دندانگیری در این نوشتار نخواهید یافت ! مگر آنکه به سرنوشت ِ آسیه علاقه مند باشید !
احتمالا در ابتدا باید گفت : شاخصه ی واسوخت نویسی در سالهای اخیر خزعبلات و فکاهه هایی مانند ِ " دیگه ازت بدم می آد " می باشد و شکر ِ خدا این قبیل کارها ، با توجه به دانش ِ فزاینده ی پدیدآورندگان ِ این گونه آثار از یک سو و ذائقه ی رو به رشد ِ مخاطب ِ ماورای حرفه ای ِ ایرانی از دیگر سو ! در چند سال ِ اخیر به رکن ِ همیشه گی ِ آثار ِ تولیدی بدل شده است ، و این چیزی نیست مگر نشانه ی پویایی ِ مقوله ی فرهنگ در این مرز و بوم .
همینجا بگم که من از این موضوع ، نه نگرانم و نه شاکی ! هر کی هر کاری دوست داره می تونه بکنه و من و امثال ِ من کاره ای نیستند ، به امید ِ اینکه بعضی رفقا سالی حداقل 6 تا آلبوم به بازار بدهند و همه اش هم فروش کند ، بر بخیلش لعنت ! ( ــ آسیه شبکه ها رو بالا پایین نکن ! بشمار ! )
واسوخت نویسی نه تنها در ترانه ، که در ادبیات ِ ما نظایر ِ فراوانی دارد ، آوردن ِ رباعی ِ آغازین ِ نوشتار که در نسخه ی فروزانفر به مولانا منسوب شده است نیز محض ِ یادآوری بود تا حداقل دوستان با خواندن ِ این رباعی ، پس از گشودن ِ لینک ، دست ِ خالی برنگردند !
از آنجا که رخوت در موسیقی ِ ما یک امر ِ طبیعی و معمول است و بـَلکـَتـَم بیشتر ! وقتی که هنوز در موسیقی ِ ردیفی ( در همین سالهای اخیر و نه بر فرض دهه ی سی و چهل ِ خورشیدی ) بازخوانی ِ موسیقی ِ قجری را با کیفیتی پایین تر از نمونه های اصل ، کاری تازه می نامند و به خورد ِ خلق می دهند و یک آب هم روش ! ( البته گویا خلق هم نمی خورند و گلاب به رویتان ماکول ِ مربوطه را قی می فرمایند ! ــ آسیه دستمال بیار ! ) طبیعی است که برخی ترانه های پنجاه سال قبل ِ دلکش و دیگران ، هنوز آوانگارد محسوب می شود . حال در این میانه بعضی رفقای با مزه که شجره نامه شان به روایتی به کریستف کلمب نمی رسد و به ماژلان هم ، بلکه به روایتی دیگر که به روایتی ، روایت ِ پیشین نیست ، به هاچ زنبور ِ عسل هم نمی رسد ( آسیه عاشق ِ این کارتون است ) واسوخت نویسی را از اکتشافات و ابداعات ِ خود می دانند و حتی به بنیاد ِ نوبل هم نمابر فرستاده اند که " اول کس من بودم که دانستم ! می شود به طرف فحش هم داد " بگذریم !
و اما طبق ِ معمول در این گونه مواقع مهمترین موضوع ، یادآوری ِ بدیهیات است ؛ بشر ِ دو پایی که داعیه ی فهم ِ احساسات و عواطف ِ انسانی را دارد و می تواند در یک چشم به هم زدن یک نه که صد دل عاشق شود و عین ِ زیگیل به مشترک ِ مورد ِ نظر گیره شود و ول کن نباشد و تا حد ِ مرگ خود را زجر بدهد و قربان صدقه ی معشوق ِ معمولا بی وفا و نارو و دغل باز و مار موذی ( به ویژه در سنت ِ شعر ِ کلاسیک ِ پارسی ) برود ، یک دفعه به سرش می زند و می گوید : برو بابا ! فکر کردی خبریه یارو !!!
حالا اگه این آدم ِ سابقاً عاشق ، وزن و قافیه بداند ( شاید هم نداند ! ) می رود و یه چیزی از خودش متضایع ! می کند ، به نام ِ واسوخت ! و با شتاب نزد ِ عمه ی مبارکش می رود ، که " ببین برادر زاده ت چه تحولی در ادبیات ِ دنیا ایجاد کرده " عمه خانم هم که گور ِ بابای هر روایتی به فکر ِ رد کردن ِ دختر ِ ترشیده شه ، می گه " من از اون اول هم گفتم به غریبه ها اعتماد نکن ! بیا همین آسیه رو بگیر ، من که بد ِ تو رو نمی خوام ! " کماکان باید بگذریم !
حال این پرسش پیش می آید که چرا سی سال پیش و با کارهایی مثل :
الهی بگم خدا چی کارت کنه !؟ یه روزی به درد ِ من دچارت کنه !
یا
جای آنکه عاشق ِ زار ِ تو باشم, آرزو دارم عزادار ِ تو باشم !
و یا بعدها با کارهایی مثل " برو دیگه دوستت ندارم ! " این رویه به همه سرایت نکرد !؟ نمی دانم ! ( حتی آسیه هم که روزی بیست وچهار ساعت و نیم مشغول ِ کانال گردی است ، این را نمی داند ! )
ولی یقینا خواننده ی این سطور به یاد دارد : بعد از آنکه یکی از خوانندگان ِ محترم با دوست دخترش بهم زد و شروع کرد به بد و بیراه گفتن به اون بی نوا و تا امروز هم بعد از گذشت ِ چند سال ول کن ِ ماجرا نیست . موازی ِ این حرکت ِ تاریخی ، واسوخت نویسی بنا به سنت ِ قدیمی و مرسوم و کاملا آشنای " بُزانه گی " مورد ِ استقبال ِ دیگران قرار گرفت . ( آسیه که بماند ، حتی پدر ِ پسر ِ شجاع هم نمی داند که خواننده ی مذکور در این روایت مقصر بوده یا دختره ؟! )
اسم ِ این کار ، نه جریان است و نه شبه جریان ، یه فکاهه است ، یه مضحکه ، تفنن و از این قبیل چیــــــزها ! دنبال ِ دلایل ِ اجتماعی و یا زیبایی شناسی و فکری گشتن برای این گونه اتفاقات به باد الک کردن می ماند و بس ! باب شدن ِ واسوخت نویسی در این سالها ، یه کوفتیه مثل ِ بقیه چیزها ــ دقیقا یه کوفت! نه یه کم کمتر ، نه یه کم بیشتر ـــ تو دهه ی هفتاد خورشیدی ، آهنگ های بندری یکی از محبوب ترین و پر تولید ترین ترانه ها در بازار بود ، حالا این رویه به شدت کاهش یافته و همه زدن تو دیسکو و علی گیدر !( صدایی که می شنوید ، دوب تیس ، دوب تیس ، دوب تیس ، دوب تیس تا بوق ِ سگ ! می باشد . شایان ِ ذکر است ، اخیرا گوش ِ آسیه نیز نسبت به شدت ِ صدای "های هـَت " در این گونه ریتم ها حساس شده است ) مجددا عرض می کنم که تنها دلیل ِ این دست پدیده ها ، به نظر ِ من " بُزانه گی " می تواند باشد و بس !
برای نمونه نگاه کنید به مکتب ِ مافوق ِ هنری " خوشگل گرایی " در مهمل ترین آثار ِاین سالها : خوشگل زیاد پیدا میشه تو دنیا ، تو مثل ِ گُلی ناز و خوشگلی ، چه خوشگل شدی امشب ، دشمن ِ جونم خوشگل ، آهای خوشگل ِ عاشق ، خوشگلا باید برقصن و . . .
آیا می توان رواج ِ این مکتب را به افزایش ِ اعمال ِ جراحی ِ زیبایی ِ منسوب کرد ! ( " دماغ ِآسیه بدون ِ عمل ِ جراحی هم زیباست " این نظریه تنها به عمه خانوم منحصر میشه ، آسیه دقیقا در آغاز ِ جمله ی قبل از پرانتز برای هزارو دویست و بیست و نهمین بار به این نظریه شک کرد ! )
در این صورت وقتی که تو کله ی اون حیوان ِ نجیب هم بزنی ، بعید نیست بگه " مشکی رنگ ِ عشقه " آیا این نشانه ی رشد ِ تمایلات ِ پنهان ِ فاشیستی در روابط ِ شخصی در جامعه ی امروز ِ ما نیست ؟! و اگر یکی دیگه بگوید " سرمه ای ِ کم رنگ ِ مایل به خاکستری با راه راه ِ زرشکی ِ سیر ِ مایل به پوست پیازی رنگ ِ عشقه ! " آنگاه منتقدان ِ محترم باید به دنبال ِ چه چیزی بگردند ، حتی اگر آسیه هم شوهر می کرد و بچه ی اولش هم دو قلو می شد !؟
سعید کریمی
آذر ماه هشتاد و پنج
۱ دی ۱۳۸۵ ۰:۱۷ بֽظֽ
نظرات ۶
اسن ادبیات کلامی و قضیه آسیه تلفیق خوبی بود برای ترانه های به اصطلاح واسوخت.
لذت بردم و استفاده کردم.
ما دچار رشد فزاینده علمی هنری انتقادی شدیم با خواندن این آسیه نامه حضرت عالی
مع الوصف شما ترشی هایتان را به موقع نخورید.
به گفته شاعر شهیر:
اول قرار نبود که بسوزند عاشقان
بعدا قرار شد که بسوزند عاشقان
salam in chie? man nafahmidam. toolanie.
سلام
ببين از اين ادبياتت خيلي خوشم مياد. چون جسوره ،باكسي تعارف نداره ومنو مي ترسونه كه تحت شعاعش عقيم شم (اخه انرژي هسته اي حق مسلم اسيه اس).خب .
دقيقا درست مي گي و اينكه چرا جمعه از تقويم شنيداري ما كم مي شه حال انكه بايدجاي خودش رو به شنبه ها و يكشنبه هاو ...
و ...
" جای آنکه عاشق ِ زار ِ تو باشم, آرزو دارم عزادار ِ تو باشم ! " صحیح است .
نظر شما پس از بررسی منتشر میشود.
نظر باید در مورد مطلب حاضر باشد
از كلمات ركیك و توهینآمیز استفاده نشود
نظر نباید جنبه تبلیغاتی داشته باشد
اگر نظر شما حذف گردید و یا منتشر نشد، حتما یكی از موارد بالا را رعایت نكردهاید
این قوانین از تایخ 86/2/22 قابل اجراست.
خيلي بي معني بود.